Laaggeletterdheid

In het 4e objectief van Rotary International - Understanding, Goodwill & Peace – wordt eveneens bijzondere aandacht gevraagd voor het probleem van analfabetisme. De mogelijkheid en de bekwaamheid hebben om te kunnen lezen en schrijven, om eenvoudige teksten en documenten te begrijpen dragen ontegensprekelijk bij tot de waardigheid, het zelfrespect en het krijgen van kansen voor ieder individu.

Is ongeletterdheid een verschijnsel enkel in de 3de wereld of ontwikkelingslanden? Neen, ook in België bijvoorbeeld kan 1 op 10 volwassenen onvoldoende lezen of schrijven. Maar in de meeste ontwikkelde land worden er uiteraard bijkomende kansen gecreëerd via basisonderwijs, educatief leren en volwassenenonderwijs.

Doch wereldwijd is het probleem veel erger. Meer dan 1 miljard mensen, waarvan 26% volwassenen, waarvan 2/3 vrouwen, kunnen niet lezen of schrijven. Aan het begin van de 21ste eeuw beschikken 1 miljard mensen niet over de basisvaardigheid om hun eigen naam te lezen of te schrijven.

Deze situatie is op economisch aspect voor vrouwen nog dramatischer, daar 2/3 van alle werk ter wereld (industriële, handen-, intellectuele en thuisarbeid) uitgevoerd wordt door vrouwen, terwijl slecht 10% van het wereldinkomen naar vrouwen gaat, en slechts 1% van alle wereldbezittingen toe behoren aan vrouwen (bron: WHO/United Nation reports).

In talrijke publicaties en oproepen heeft Rotary International steeds gesteld dat basis- geletterdheid de fundamentele (pre) voorwaarde is om het ontwikkelingsproces naar vrede te waarborgen. Door de Verenigde Naties werd de periode 2003-2012 afgekondigd als de “decade of literacy”. Waarschijnlijk zal er na dit decennium 2003-2012 toch nog zeer veel inspanningen moeten geleverd worden.

Welke objectieven kan het District nastreven ?

Het probleem van het analfabetisme blijvend onder de aandacht brengen, door o.a.

  • voldoende communicatie met de clubs waarborgen
  • het item analfabetisme als agendapunt brengen op District-Assembly, Conferentie en seminaries
  • het inrichten van een seminarie over ongeletterdheid.

Welke initiatieven kunnen clubs nemen?

  • 8 september 2009 was de dag van de ongeletterdheid. Niettemin is het belangrijk dat inzicht, bewustwording en acties rond deze problematiek geregeld aandacht krijgen in commissie acties.
  • Maart 2010 is de maand voor alfabetisering.
  • Het uitwerken van acties m.b.t. alfabetisering. zoals het inzamelen van boeken, woordenboeken, didactisch materiaal, cd’s etc. die bijdragen tot vorming, opleiding, het verwerven van kennis en vaardigheden; zowel voor achtergestelde groepen in eigen land, als voor ontwikkelingslanden.
  • Het uitnodigen van een gastspreker of het houden van een causerie rond dit thema.
  • Heeft de club leden met de classificatie onderwijs?
  • Een balans opmaken welke projecten de club gerealiseerd heeft, projecten die volledig of deels bijgedragen hebben aan het probleem van alfabetisering.
  • Het benadrukken van alfabetisering als essentieel onderdeel en gelinkt aan de andere pijlers van Rotary Internationale Acties m.b.t.
    • Gezondheid & Honger
    • Water & Hygiëne
    • Geletterdheid & Opleiding

Door de RI Literacy Resource Group (RILRG) werd in de herfst 2009 een Rotary International On-line District Literacy Seminar gehouden. Deze “resource” groep, allen vrijwilligers, is samengesteld uit 53 zone coördinatoren, (PDG Paul Coppens voor de zone 18B), 6 area coördinatoren, een assistent general coordinator and a general coordinator.
Deze on-line training tool werd ontwikkeld ten voordele van Rotary clubvoorzitters, de verantwoordelijken voor alfabetisering in de clubs en voor de verantwoordelijken op districtsniveau voor de actiegroep analfabetisme.
De inhoud van het on-line seminarie stemt overeen met de RI Literacy Resource Group’s Leadership Manual, on-line te vinden op Geletterdheid.
De inhoud van dit Rotary International On-line District Literacy Seminar kan gebruikt worden als een stappenplan, dat iedere Rotary club in staat moet stellen een rol te spelen in een wereldwijde beweging, ijverend voor een algemene toegang tot onderwijs en geletterdheid.
De mate waarin een club geletterdheid definieert zal in belangrijke mate bepalen welke acties de club wenst te ondernemen.
In functie van de verschillenden definities kan de club diverse aanknopingspunten en kansen voor interactie onderkennen.
Algemeen worden 3 verschillende categorieën van ongeletterdheid gedefinieerd:

  • Basis-(elementaire) geletterdheid, wordt gekenmerkt door het bezitten van de bekwaamheid te kunnen lezen, schrijven, en een computervaardigheid te hebben zoals aangeleerd in de lagere school
  • Functionele geletterdheid: het bezitten van de kennis en vaardigheden die een volwassene nodig heeft om succesvol te functioneren als ouder, als burger en als werknemer.
  • en tenslotte “Character Literacy” of geletterdheid ondersteund door een intellectuele, sociale of culturele bagage, en gekenmerkt door het bezitten van de kennis en de vaardigheden die een volwassene nodig heeft om te communiceren met anderen, het opmaken van doelstellingen en het formuleren van oplossingen, om een positieve invloed uit te oefenen op werkomstandigheden, familie en gemeenschap, met inbegrip het geven van ondersteuning ter bevordering van wederzijds begrip en de wereldvrede.

Welke acties voor welk type van “ongeletterdheid”?

In voorgaande mededeling werd weergegeven welke verschillende types van ongeletterdheid er kunnen gedefinieerd worden.
In de categorie basisgeletterdheid kunnen volgende acties of projecten overwogen worden:

  1. Partnerships met lokale lagere scholen en het ter beschikking stellen van mentoren, boeken, woordenboeken, inrichten en ter beschikking stellen van leesruimten.
  2. Partnerships met non-profit organisaties die kinderen helpen die door diverse omstandigheden niet kunnen deelnemen aan het normale schoolgebeuren.
  3. Partnerships met scholen en non-profit organisaties die volwassenen helpen in lees- en leerprojecten. In sommige gevallen kan hier aangesloten worden bij bestaande overheidsinitiatieven.
  4. Het ter beschikking stellen van basis leerpakketten voor gevangenissen.
  5. Het ter beschikking stellen van basis leerpakketten in landelijke gebieden waar geen scholen voorhanden zijn.
  6. Ondersteuning van projecten voor kinderen in achtergestelde bevolkingsgroepen.
  7. Het benadrukken van het belang van onderwijs, scholen en leerkrachten, en de impact hiervan op de maatschappij.

Belangrijk hierbij is dat dergelijke acties en projecten niet uitsluitend ten goede kunnen komen voor de lokale gemeenschap, maar evenzeer deel kunnen uitmaken van een internationaal service project.

In de categorie Functionele Geletterdheid kunnen volgende acties ondernomen worden:

  1. Partnerships met middelbare scholen, en non-profit organisaties in het opzetten van programma’s m.b.t. lezen, schrijven, en rekenen voor tieners en jongeren met leermoeilijkheden.
  2. Het ondersteunen van projecten die tot doel hebben financiële basiskennis aan te leren voor families en gezinnen (consumenten economie)
  3. Het ondersteunen van projecten die gezins- en ouderschapsvaardigheden aanleren.
  4. Het steunen van projecten die immigranten de taal en de gewoonten van het nieuwe land aanleren (inburgering)
  5. Het ondersteunen van die projecten die de persoonlijke gezondheidszorg bevorderen.
  6. Het verstrekken van studiebeurzen aan jongeren die anders niet in staat zijn om hoger of specifiek onderwijs voort te zetten en aldus de kansen zouden missen om hun kennispotentieel te realiseren.
  7. Het erkennen en aanmoedigen van studenten die bijzondere prestaties leveren.
  8. Het ter beschikking stellen van cursussen en het ondersteunen van beroepsonderwijs voor jongeren en volwassenen, met het doel de nodige vaardigheden aan te leren om nieuwe kleine bedrijven op te starten.
  9. Het aanmoedigen van jobfierheid en het stimuleren van ambitie en loopbaanplanning. In de categorie “Character Literacy” kunnen Rotary Clubs o.a. volgende projecten overwegen:
  1. Het aanleren van de “Four Way” test, zowel in middelbare scholen als in hoger onderwijs.
  2. Het initiëren en ondersteunen van cursussen m.b.t. het emotioneel en kritisch denken.
  3. Samenwerking met andere instanties en organisaties aan acties in grotere projecten m.b.t. ongeletterdheid.
  4. Het bevorderen van projecten en initiatieven die focussen op de fundamentele waarden van zelfontplooiing en dienst aan de gemeenschap. De waarden van Rotary benadrukken op fora, in discussiegroepen en in gesprekken met studenten, en dit op alle niveaus van het leerproces.
  5. Bewustmaking van het publiek en het promoten van de waarden van Rotary door het creëren van prijzen en erkenningen (awards)
  6. Ondersteuning en begeleiding van “rescue” projecten, om door middel van onderwijs en opleiding kansarme jongeren te rehabiliteren, jongeren die anders in blijvende werkloosheid en kleine criminaliteit terecht komen.

André CAMBIER
Rc Diksmuide-Westkust
D1620 - Actiegroep Analfabetisme

Acties

U kan een verantwoordelijke van een centrum voor basiseducatie uitnodigen om de situatie in uw streek te komen toelichten.
U kan meehelpen om de werking van het centrum voor basiseducatie te helpen promoten en zo drempelverlagend te werken voor de doelgroep.

Uw inzet

  • Contact nemen met de organisatie
  • Spreker uitnodigen
  • Helpen in drempelverlagende acties voor deze doelpgroep

Referentie(s)

RC Gent-Noord onderhoudt goede contacten met Leerpunt (Centrum voor Basiseducatie Gent). Om de cursussen voor basiseducatie beter te promoten werden reeds twee keer folders uitgedeeld in specifieke wijken waar de doelgroep best bereikt wordt. Samen met de folder werd ook de Wablieftkrant gratis bedeeld, telkens was het een editie die in eenvoudige termen de verschillende verkiezingsprogramma's een week voor de verkiezingen uit de doeken deed. Contact: Wouter Beel, Rc Gent-Noord, wouter.beel@skynet.be

Tip(s)

Mogelijk is dat in uw streek:

  • CVO (Centrum voor Volwassenonderwijs)
  • Leerpunt
  • OCMW

comments powered by Disqus